Στο αποκορύφωμα των διακοπών και του ζεστού καιρού, συνεχίζουμε να εμβαθύνουμε σε ένα θέμα που απασχολεί κυρίως το γυναικείο κοινό, ενώ το καλοκαίρι είναι και το πιο επίκαιρο – η κυτταρίτιδα. Πριν από λίγες μέρες, μαζί με την Τιάνα Πρεσόλσκα, ιδιοκτήτρια των κέντρων αισθητικής Duppisima και πρόεδρο της Ένωσης Ιατρικών Αισθητικών Βουλγαρίας, αναπτύξαμε τη συζήτηση, όπου εκείνη απάντησε σε μερικές από τις πιο συχνές ερωτήσεις και έδωσε πρακτικές συμβουλές από την επαγγελματική της εμπειρία. Εμπνευσμένοι από τη συζήτηση, θα σου παρουσιάσουμε λίγο πιο αναλυτικά αυτή την κατάσταση και θα εστιάσουμε στις μεθόδους μείωσής της.
Μπορείς να δεις ολόκληρη τη συνέντευξη στο YouTube κανάλι μας εδώ.
Τι είναι η κυτταρίτιδα;
Η κυτταρίτιδα (ή αλλιώς λιποδυστροφία) αποτελεί μια ανομοιόμορφη συσσώρευση υποδόριου λιπώδους ιστού, εξαιτίας της οποίας σχηματίζονται και οι ορατές ανωμαλίες στο δέρμα (πορτοκαλόδερμα). Συνήθως η κυτταρίτιδα παρατηρείται στους μηρούς, στους γλουτούς και στην κοιλιά – αυτό συμβαίνει επειδή οι άνθρωποι, και ιδιαίτερα οι γυναίκες, τείνουν να συσσωρεύουν περισσότερο λίπος ακριβώς εκεί.
Εμφανίζεται σε πολλούς διαφορετικούς τύπους και στάδια ανάπτυξης – υπάρχει η μαλακή μορφή (συνήθως σε μειωμένη μυϊκή μάζα), η ινώδης (σε πιο ανεπτυγμένη μυϊκή μάζα), η οιδηματώδης (κατακράτηση υγρών και προβλήματα κυκλοφορίας), ενώ τα στάδιά της δείχνουν πόσο έντονα εκδηλώνεται κάθε τύπος.
Συχνά η κυτταρίτιδα προκαλεί ανησυχία, επειδή μερικές φορές θεωρείται κάτι δυσάρεστο και μη φυσιολογικό. Η αλήθεια όμως είναι ακριβώς η αντίθετη – αυτός ο υποδόριος σχηματισμός εμφανίζεται σε σχεδόν το 90% των γυναικών παγκοσμίως που έχουν περάσει την εφηβεία, γεγονός που αποδεικνύει ότι δεν πρέπει να αποτελεί λόγο ντροπής ή χαμηλής αυτοπεποίθησης, ειδικά στην παραλία.
Ποιες είναι οι αιτίες εμφάνισής της;
Η κυτταρίτιδα είναι μια κατάσταση, της οποίας η εμφάνιση και η μελλοντική εξέλιξη μπορούν να επηρεαστούν από πολλούς παράγοντες. Ένας από αυτούς είναι η ορμονική ανισορροπία. Οι γυναικείες ορμόνες οιστρογόνο και προγεστερόνη είναι από τους βασικούς δείκτες για την εμφάνισή της – τα υψηλά επίπεδα οιστρογόνων είναι συχνά αίτιό της. Επίσης, με την πρόοδο της ηλικίας, στην περίοδο γύρω από την εμμηνόπαυση στις γυναίκες, παρατηρούνται αυξημένα επίπεδα κυτταρίτιδας ακριβώς λόγω των βασικών ορμονικών αλλαγών που συμβαίνουν.
Μια άλλη αιτία εμφάνισης του πορτοκαλόδερμου, ειδικά στις γυναίκες, είναι η μεγαλύτερη ποσότητα λιπώδους ιστού που περιέχει το γυναικείο σώμα – συσσωρεύεται για να προστατεύσει το έμβρυο σε περίπτωση μελλοντικής εγκυμοσύνης. Αυτή είναι επίσης μια φυσική προστατευτική λειτουργία του οργανισμού, κατά την οποία περισσότερο λίπος συνήθως παρατηρείται στους γλουτούς, τους μηρούς και την κοιλιά.
„Για τις γυναίκες είναι φυσιολογικό να έχουν περίπου 17-24% λιπώδη ιστό, ενώ για έναν άνδρα αυτό το ποσοστό είναι περίπου 14-17%.“, εξήγησε η Τιάνα.
Η κατακράτηση υγρών και η αύξηση βάρους είναι επίσης μεταξύ των αιτιών εμφάνισης. Όταν το σώμα δεν καταφέρνει να αποβάλει τα πλέον περιττά υγρά και τις τοξίνες, αυτά συσσωρεύονται και το λεμφικό σύστημα δυσκολεύεται να τα καθαρίσει. Αυτό οδηγεί σε τοπική προεξοχή του υποδόριου λίπους, ενώ το δέρμα απ' έξω φαίνεται κυματοειδές.
Καταρρίπτουμε τους μύθους
Παρόλο που το θέμα είναι αρκετά δημοφιλές και συζητημένο, εξακολουθούν να υπάρχουν ισχυρισμοί σχετικά με την κυτταρίτιδα, για τους οποίους η επιστήμη έχει διαφορετική απάντηση. Ας δούμε μερικούς από τους „μύθους“ που σχετίζονται με την εμφάνιση κυτταρίτιδας.
„Η κυτταρίτιδα εμφανίζεται μόνο σε ανθρώπους που δεν αθλούνται“
Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε. Το ότι κάποιος έχει κυτταρίτιδα δεν σημαίνει καθόλου ότι ζει ανθυγιεινά και δεν κινείται. Όχι πάντα. Εκτός από τη διατροφή με υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και τη μειωμένη κίνηση, όπως αναφέραμε παραπάνω, η κυτταρίτιδα μπορεί να εμφανιστεί και υπό την επίδραση πολλών άλλων παραγόντων – γενετική επιβάρυνση, ορμονική ανισορροπία, κατακράτηση υγρών. Μια εκτενής κλινική μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η παρουσία του γονιδίου HIF1A αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εμφάνιση κυτταρίτιδας κάποια στιγμή στο μέλλον, ανεξάρτητα από τον τρόπο ζωής, και είναι πολύ πιθανό η μετάδοσή του μέσω των γενεών να οδηγήσει σε γενετική προδιάθεση.
„Μόνο οι γυναίκες έχουν κυτταρίτιδα“
Ναι, οι γυναίκες είναι πιο επιρρεπείς στη δημιουργία κυτταρίτιδας, λόγω της παρουσίας των γυναικείων ορμονών οιστρογόνου και προγεστερόνης. Δυστυχώς, αυτό είναι ένα γεγονός που σχεδόν κάθε γυναίκα αντιμετωπίζει αργά ή γρήγορα. Όμως όχι, δεν είναι μόνο οι γυναίκες που μπορούν να αναπτύξουν αυτή την κατάσταση. Αν και σπάνιο, είναι πιθανό αυτό να παρατηρηθεί και στο ισχυρό φύλο.
„Αν για τις γυναίκες είναι φυσιολογικό να έχουν λίγη κυτταρίτιδα, όταν την έχουν οι άνδρες – αυτό είναι ήδη πρόβλημα. Αυτό υποδηλώνει αυξημένα επίπεδα οιστρογόνων στον οργανισμό, τα οποία συνήθως προσλαμβάνουν κυρίως μέσω της τροφής.“, μοιράστηκε η Τιάνα κατά τη διάρκεια της συνέντευξής μας.
Πρόσθεσε επίσης ότι οι ίνες του συνδετικού ιστού στις γυναίκες είναι διατεταγμένες παράλληλα, επιτρέποντας έτσι την ευκολότερη ανύψωση του λίπους, ενώ στους άνδρες έχουν τη μορφή δικτύου, που συγκρατεί το υποδόριο λίπος πιο σφιχτά στη θέση του. Επιπλέον, οι μελέτες δείχνουν, ότι το γυναικείο δέρμα είναι πιο επιρρεπές στην κυτταρίτιδα, επειδή διαθέτει έως και 34% λιγότερες ίνες κολλαγόνου που να „εξασφαλίζουν“ την ανθεκτικότητά του. Συνδυάζοντας όλους αυτούς τους παράγοντες, μπορούμε να πούμε ότι δεν είναι αδύνατο, αλλά ούτε και τυπικό, οι άνδρες να αναπτύσσουν κυτταρίτιδα.
Ποιες αισθητικές θεραπείες θα βελτιώσουν την κυτταρίτιδα;
Οι θεραπείες που στοχεύουν στη μείωση του πορτοκαλόδερμου είναι ποικίλες, καθώς αφορούν διαφορετικούς τύπους κυτταρίτιδας. Ακριβώς γι' αυτό, πριν από μια τέτοια θεραπεία, είναι καλό να λαμβάνονται οι σωστές αποφάσεις - να γίνεται συμβουλευτική με ειδικό, ο οποίος θα προτείνει και θα καταρτίσει εξατομικευμένο πρόγραμμα για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Ανάμεσα στις πιο δημοφιλείς και δοκιμασμένες στον χρόνο είναι τα αντικυτταριτιδικά μασάζ. Προτιμώνται λόγω της άμεσης επαφής των χεριών του επαγγελματία με το δέρμα του ασθενή, αλλά και επειδή συνήθως είναι πιο οικονομική επιλογή. Προσφέρουν σύσφιξη και εξομάλυνση του δέρματος, ενώ ως μειονέκτημά τους θεωρείται η βραχύχρονη διάρκεια της δράσης τους.
Μια άλλη, δημοφιλής θεραπεία, είναι η λεμφική παροχέτευση. Αυτός ο τύπος θεραπείας είναι επίσης μασάζ, αλλά ένα που συνιστάται για τα αρχικά στάδια της κυτταρίτιδας. Αυτό συμβαίνει επειδή, και πάλι, το αποτέλεσμα δεν είναι μακροχρόνιο, αλλά στοχεύει στο λεμφικό σύστημα και στην αποβολή του κατακρατούμενου νερού και των τοξινών από αυτό, και όχι τόσο στο υποδόριο λίπος.
Μια προτιμώμενη θεραπεία είναι επίσης η ενδοσφαίρα. Πρόκειται για θεραπεία με συσκευή, η οποία παράγει χαμηλής συχνότητας μηχανικούς κραδασμούς, που δρουν πάνω στις συσσωρευμένες ομάδες λιποκυττάρων.
Υπό την επίδραση αυτής της μικροδόνησης και της συμπίεσης σε βάθος, οι ιστοί οξυγονώνονται, βελτιώνεται η ποιότητα της κυκλοφορίας του αίματος και επιτυγχάνεται αποστραγγιστικό αποτέλεσμα. Αυτή η διαδικασία, όπως και οι υπόλοιπες, απαιτεί συνέπεια και κίνητρο, ώστε να διαφανεί το τελικό θετικό αποτέλεσμα και να διατηρηθεί στον χρόνο.
Όπως σχολιάζει η Τιάνα: „Οι θεραπείες είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου.“ Δηλαδή, για να δράσουν οι θεραπείες με τον τρόπο που θέλουμε, δεν αρκεί να είμαστε συνεπείς μόνο με αυτές, αλλά χρειάζεται και να τηρούμε έναν πιο ενεργό, πιο υγιεινό τρόπο ζωής. Να τρεφόμαστε με βάση αυτό που ικανοποιεί το σώμα και το δέρμα μας, να περιορίζουμε κάποιες βαριές και υψηλές σε υδατάνθρακες τροφές, να προσλαμβάνουμε αρκετά υγρά και ουσίες που στηρίζουν το δέρμα από μέσα.
Με αυτόν τον συλλογισμό…
Πώς θα βοηθήσει το κολλαγόνο την κατάσταση της κυτταρίτιδας;
Μία από τις βασικές αιτίες εμφάνισης κυτταρίτιδας είναι ο χαλαρός συνδετικός ιστός. Όταν αυτός δεν καταφέρνει να συγκρατήσει τον λιπώδη ιστό στη θέση του, το λίπος ανασηκώνεται ανομοιόμορφα και το αποτέλεσμα είναι εμφανές. Όπως γνωρίζουμε, περίπου το 70% του δέρματος αποτελείται κυρίως από κολλαγόνο τύπου 1. Αν ο οργανισμός μας έχει έλλειψη σε αυτή την πρωτεΐνη, το αποτέλεσμα είναι πιο ξηρό, χαλαρό δέρμα, επιρρεπές σε ακμή, καθώς και σε περισσότερη κυτταρίτιδα. Η τακτική τροφοδότηση του δέρματος με το απαραίτητο κολλαγόνο το κρατά πιο ανθεκτικό τόσο σε εξωτερικές συνθήκες (τραυματισμούς, διαστρέμματα), όσο και σε εσωτερικές διεργασίες.
Η πρόσληψη υδρολυμένου κολλαγόνου βοηθά επίσης στη σύνθεση του φυσικού κολλαγόνου και ελαστίνης και μακροπρόθεσμα θα έχει ορατό αποτέλεσμα. Φυσικά, σε κάθε άνθρωπο οι αιτίες εμφάνισης και οι μέθοδοι αντιμετώπισης θα διαφέρουν, αλλά με την πρόοδο της ηλικίας τα „αποθέματα“ κολλαγόνου στο σώμα μας αρχίζουν να μειώνονται, ενώ στις γυναίκες συμβαίνουν και δραστικές ορμονικές αλλαγές γύρω από την περίοδο της εμμηνόπαυσης. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων επηρεάζει άμεσα τη σύνθεση φυσικού κολλαγόνου και ελαστίνης, και όταν εμείς ενεργά δίνουμε στο σώμα μας αυτό που του λείπει, θα μπορούσαμε να αντισταθμίσουμε τη φυσική μείωση των πρωτεϊνών.
„Με τα χρόνια αρχίζουμε να διασπούμε όλο και περισσότερη πρωτεΐνη στο σώμα μας. Με την εμμηνόπαυση, αντίστοιχα, οι γυναίκες αρχίζουν να υποφέρουν από απώλεια μυϊκής και οστικής πυκνότητας, ενώ η διατροφή περιέχει ανεπαρκή ποσότητα πρωτεϊνών, και πιστεύω ότι η πρόσληψη κολλαγόνου είναι απαραίτητη“, συμπλήρωσε σχετικά η Τιάνα.
Συμπέρασμα
Η κυτταρίτιδα εμφανίζεται ως αποτέλεσμα πολλών παραγόντων και είναι μία από τις πιο συχνές καταστάσεις στις γυναίκες. Δύσκολα θα μπορούσαμε να αποτρέψουμε την εμφάνισή της κάποια στιγμή στο μέλλον, αλλά υπάρχουν κάποιοι „βοηθοί“ στους οποίους μπορούμε να στραφούμε για να τη μειώσουμε. Ως πιο σημαντική φροντίδα θα ορίζαμε την εξατομικευμένη προσέγγιση – η προσωπική προσέγγιση και η συμβουλευτική με ειδικό θα λειτουργήσουν καλύτερα για τη μείωση της κυτταρίτιδας, ενώ η συνέπεια είναι το συνοδευτικό στοιχείο που θα διατηρήσει το αποτέλεσμα για περισσότερο καιρό.
